Ngành Phương Đông học (Oriental Studies) tại các trường đại học Việt Nam là một ngành khoa học xã hội có tính liên ngành cao, tập trung nghiên cứu về lịch sử, địa lý, chính trị, kinh tế, ngôn ngữ và văn hóa của các quốc gia, khu vực tại châu Á.
Dưới đây là các đầu mục nội dung chính thường được giảng dạy trong chương trình cử nhân:
1. Khối kiến thức đại cương (Nền tảng)
Đây là nhóm môn học bắt buộc cho mọi sinh viên khối ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn:
- Lý luận chính trị: Triết học Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh...
- Khoa học xã hội: Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nhập môn xã hội học, Nhập môn tâm lý học.
- Kỹ năng bổ trợ: Phương pháp nghiên cứu khoa học, Tin học văn phòng.
2. Khối kiến thức cơ sở ngành (Cái nhìn tổng quan)
Nhóm nội dung này giúp sinh viên có cái nhìn toàn cảnh về khu vực phương Đông trước khi đi sâu vào chuyên ngành hẹp:
- Lịch sử văn minh phương Đông: Nghiên cứu về các nền văn minh lớn như Lưỡng Hà, Ấn Độ, Trung Hoa.
- Địa lý khu vực châu Á: Đặc điểm tự nhiên, tài nguyên và phân bố dân cư.
- Quan hệ quốc tế tại châu Á: Lịch sử ngoại giao và các xung đột/hợp tác trong khu vực.
- Tiến trình lịch sử phương Đông: Từ thời kỳ cổ trung đại đến cận hiện đại.
3. Khối kiến thức chuyên ngành (Chuyên sâu theo quốc gia/khu vực)
Sinh viên thường sẽ chọn một chuyên ngành (Area Studies) để theo đuổi. Các hướng chính tại Việt Nam bao gồm:
Chuyên ngành ngôn ngữ (Công cụ bắt buộc)
Hầu hết các chương trình đào tạo đều dành thời lượng lớn cho việc sử dụng thành thạo một ngoại ngữ:
- Hán ngữ, Nhật ngữ, Hàn ngữ, Thái ngữ, hoặc Ấn Độ ngữ (Sanskrit/Hindi).
- Ngữ pháp, từ vựng và các kỹ năng Nghe - Nói - Đọc - Viết từ sơ cấp đến cao cấp.
Chuyên ngành Văn hóa - Lịch sử - Xã hội
- Chuyên sâu về Trung Quốc: Tư tưởng triết học (Nho giáo, Đạo giáo), hệ thống chính trị Trung Quốc hiện đại, kinh tế Trung Quốc.
- Chuyên sâu về Nhật Bản: Lịch sử Nhật Bản, văn hóa giao tiếp doanh nghiệp (Omotenashi), kinh tế Nhật Bản thời kỳ hậu chiến.
- Chuyên sâu về Hàn Quốc: Văn hóa đại chúng (Hallyu), lịch sử bán đảo Triều Tiên, quan hệ kinh tế Việt - Hàn.
- Chuyên sâu về Đông Nam Á: Nghiên cứu về ASEAN, văn hóa các nước tiểu vùng sông Mê Kông, tôn giáo ở Đông Nam Á (Phật giáo, Hồi giáo).
- Chuyên sâu về Ấn Độ: Ấn Độ giáo và hệ thống đẳng cấp, văn hóa và nghệ thuật Ấn Độ, vị thế của Ấn Độ trong kỷ nguyên mới.
4. Kiến thức bổ trợ nghiệp vụ
Để tăng cơ hội việc làm, các trường thường lồng ghép các học phần mang tính ứng dụng:
- Tiếng Anh chuyên ngành: Sử dụng trong giao dịch thương mại hoặc nghiên cứu.
- Nghiệp vụ ngoại giao & Lễ tân: Cách tổ chức sự kiện, đón tiếp khách quốc tế.
- Du lịch & Quản trị lữ hành: Dành cho sinh viên muốn làm việc trong ngành dịch vụ.
- Kinh tế đối ngoại: Tìm hiểu về luật đầu tư và môi trường kinh doanh tại các quốc gia phương Đông.
Các cơ sở đào tạo uy tín tại Việt Nam
Nếu bạn đang quan tâm đến việc theo học, đây là những đơn vị hàng đầu:
- Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (VNU - Hà Nội & TP.HCM).
- Trường Đại học Ngoại ngữ (VNU).
- Trường Đại học Ngoại thương (Thường tập trung vào kinh tế phương Đông).
- Trường Đại học Văn Hiến, Đại học Duy Tân (Các khối dân lập có đào tạo chuyên ngành này).